📄 Raport zyrtar i publikuar më 5 maj 2025 kërkon veprime urgjente për të ndalur diskriminimin institucional ndaj shqiptarëve në Preshevë, Bujanoc dhe Medvegjë

Këshilli i Evropës ka konfirmuar shqetësimet e ngritura prej vitesh nga shqiptarët e Luginës së Preshevës, duke i përfshirë ato në Opinionin e 5-të për Serbinë, të publikuar më 5 maj 2025. Për herë të parë, një dokument ndërkombëtar me peshë ekspozon qartë praktikat diskriminuese që shteti serb aplikon ndaj shqiptarëve etnikë, dhe bën thirrje për veprime të menjëhershme.

📌 Çfarë përmban raporti?

🛑 1. Pasivizimi i adresave – praktikë diskriminuese që prek të drejtat themelore

Në rekomandimet urgjente, KiE kërkon dialog të drejtpërdrejtë me përfaqësuesit shqiptarë për të ndalur pasivizimin masiv të adresave në tri komunat shqiptare. Raporti thekson se kjo praktikë:

Ndikon në të drejtën për të votuar, për të pasur dokumente të vlefshme, dhe për regjistrim civil të rregullt. Është një formë diskriminimi etnik përmes mjeteve administrative, që shkel standardet ndërkombëtare.

⚖️ 2. Pabarazia në përfaqësim në institucionet shtetërore

Raporti tregon se shqiptarët janë nën-përfaqësuar në:

Administratë publike Gjyqësor dhe polici Institucione shëndetësore dhe arsimore

Mungesa e njohjes së diplomave nga Kosova dhe Maqedonia është identifikuar si pengesë direkte për punësimin e profesionistëve shqiptarë, sidomos në sektorin e shëndetësisë.

🗣️ 3. Shkelje në përdorimin e gjuhës dhe emrave personalë

Dokumenti zyrtar evidenton se e drejta për përdorimin e gjuhës shqipe dhe emrave shqiptarë nuk respektohet, veçanërisht në nivelin qendror. Kjo shkelje ndikon në identitetin personal dhe dinjitetin e qytetarëve.

📉 4. Varfëri ekstreme dhe mungesë e shërbimeve bazike – diskriminim struktural

Në Preshevë, papunësia kap 60%, ndërsa në Bujanoc mbi 40%. Mungesa e investimeve dhe shërbimeve bazike përmendet në raport si një formë e heshtur e diskriminimit. Qytetarët udhëtojnë me qindra kilometra për të marrë shërbime shëndetësore elementare.

🇪🇺 Një moment historik për çështjen shqiptare në Luginë

Ky raport përfaqëson njohjen më serioze ndërkombëtare të padrejtësive që përjetojnë shqiptarët në Luginë. Ai nuk është më vetëm një reagim politik lokal, por një dokument zyrtar nga një institucion evropian me kredibilitet të lartë.

👉 Hapi i radhës kërkon përfaqësim të koordinuar politik dhe veprim diplomatik të vazhdueshëm, për të kthyer rekomandimet në zgjidhje konkrete në terren.

📎 Lexoni të plotë Opinionin e 5-të të Këshillit të Evropës për Serbinë:

🔗 https://rm.coe.int/5th-op-serbia-en/1680b5a511

A1 info