A është kjo ende ëndërr, apo një realitet që na zgjon me dhimbje të butë si kujtimet që nuk harrohen?

Në fëmijërinë time, Presheva ishte më shumë se një qytet. Ishte një frymë. Ishte zëri i mësuesve që na edukonin me zemër, i shkrimtarëve që e shpalosnin shpirtin në letër, i politikanëve që ndoshta gabonin, por nuk mungonin në përkushtim. Ishte dora e bujkut që punonte tokën me djersë e nder, ishte urtësia e puntorit që nuk kërkonte shumë veç një vend të ndershëm në shoqëri.

Dikur, stacioni i autobusëve nuk ishte vetëm vend udhëtimi ishte pikënisje jete. Prej orës pesë të mëngjesit gumëzhinte, plot njerëz që nxitonin drejt fabrikave të Simpos, Metalit, Kristalit jo drejt kolltukëve të politikës, por drejt punës që mbante gjallë familje dhe ëndrra.

Rampa e trenit në Tasjan nuk e ndalte jetën – ishte një ritëm i saj.

Por sot?

Sot Presheva flet më pak. Nuk është heshtje është lodhje. Fabrikat janë pakësuar, punët po ashtu. Dinjiteti i punëtorit duket sikur është harruar në ndonjë sirtar zyre. Stacioni i autobusëve? Një kujtim. Gjykata? Mungon, si pasojë e një bojkoti që më shumë na harroi se na mbrojti.

Për të bërë një kërkesë të thjeshtë, duhet të udhëtosh në Vranjë. Për të regjistruar bujqësinë, për të bërë një hap të ndershëm, për të marrë një shërbim bazë duhen lidhje, jo vetëm ligje. Komuna, që duhej të ishte shtëpia e të gjithëve, shpesh sillet si pronë private: nëse je i “tyre”, je brenda; nëse jo mbetesh jashtë. Tani pushteti publikisht fton antarsinë për ndihmë administrative, nuk fton qytetarin.

Rrugët janë më të qeta. Nuk janë më të mbushura me nxënës si dikur, sepse shumë kanë zgjedhur të ikin jo nga mungesa e dashurisë për vendin, por nga mungesa e shpresës. Sepse puna e ndershme u nënçmua, dhe të paaftët, u ngritën mbi shpinat e heshtura të të zotëve. Sot, në lagjen nuk është as Vullneti me tre fëmijë, as Arbeni me katër fëmijë, as Shkëlzeni me katër fëmijë e as… e as… që po të ishin do të gjëmonte lagjja, qyteti, shkolla, stadiumi e mbi të gjitha Presheva. Sot ata nuk janë pjesë e Preshevës…!

Por Presheva nuk është vetëm kaq.

Ajo është ende aty me diellin që lind edhe kur retë e fshehin, me hënën që ndriçon edhe në netët e errëta. Zoti nuk është lodhur me ne, ne jemi lodhur duke pritur premtimet e politikës. Por ndoshta është koha të mos presim më. Sepse Presheva nuk është vetëm politika. Ajo është mësuesi që ende jep me shpirt, bujku që ende beson në tokën e tij, nëna që lutet për fëmijën që ka ikur, por kurrë nuk është ndarë me zemrën.

Sepse kjo klasë politike, për tri dekada e gjysmë, nuk ka mundur ta zgjidh as rampën në Tasjan si pjesë të jetës, nuk ka stacion autobusësh, nuk ka shkollë muzike apo baleti, nuk ka gjykatë, nuk ka muze, nuk janë as kalldrëmat, për shkak të tenderëve, nuk ka as analiza, nuk ka… e nuk ka… si pasojë e “shkathtësisë” së këtyre politikanëve.

Dhe nëse kjo është një ëndërr, atëherë le të zgjohemi bashkë. Nëse është realitet atëherë le ta ndryshojmë bashkë.

Nga Kujtim Sadriu