Presheva. përveç presioneve politike, pasivizimit dhe dëbimit sistematik, qytetarët e Preshevës tashmë po përballen edhe me një fenomen tjetër shqetësues: rritjen e rasteve kriminale, të cilat kanë shkaktuar pasiguri dhe shqetësim të madh në shoqëri. 

Këto zhvillime kërkojnë një analizë të thelluar dhe ngritjen e shumë pyetjeve: nga vijnë këto veprime, si organizohen dhe si arrijnë autorët të veprojnë kaq lirshëm në një mjedis ku ekziston një prani e konsiderueshme e strukturave të sigurisë? 

Grabitja e këmbimores “Amiri” ka tronditur qytetarët e Preshevës.Në historinë e qytetit nuk mbahet mend një rast i tillë, i cili ka krijuar një ndjenjë të madhe pasigurie tek qytetarët. 

Shqetësimi bëhet edhe më i madh kur merret parasysh fakti se, sipas disa vlerësimeve, Presheva konsiderohet një nga qytetet më të militarizuara në Evropë. Në territorin e saj veprojnë: 

• Policia lokale;  

• Policia kufitare;  

• Njësia speciale e xhandarmërisë;  

• Policia për emigrantë;  

• Policia ndërkombëtare austriake dhe hungareze;  

• Ushtria e Republikës së Serbisë në disa zona të Preshevës. 

Përkundër kësaj pranie të madhe të strukturave të sigurisë, fakti që një grabitje e tillë ka ndodhur në mes të natës, në qendër të Preshevës, dhe autorët kanë arritur të largohen në mënyrë të lirshme në drejtim të Kosovës, paraqet një çështje që kërkon sqarime dhe përgjigje institucionale. 

Ky rast fillimisht ka ngjallur një ndjenjë të madhe pasigurie tek qytetarët dhe ekziston shqetësimi se mund të jetë vetëm fillimi i një dukurie më të gjerë. Fakti që, edhe përkundër pranisë së shumë njësive policore, persona të dyshuar për veprime kriminale arrijnë të veprojnë lirshëm, kërkon një analizë serioze të funksionimit të mekanizmave të sigurisë. 

Edhe më shqetësues është fakti i mungesës së reagimit publik nga përfaqësuesit politikë lokalë: kryetarja e Komunës, zëvendëskryetari i Komunës, profesori universitar Ragmi Mustafa dhe deputeti popullor Shaip Kamberi. 

Kjo heshtje ngre pyetje të rëndësishme në opinionin publik: a po kontribuon mungesa e një reagimi të qartë institucional në rritjen e ndjenjës së pasigurisë në Preshevë? 

Në një farë mënyre, mund të thuhet se mungesa e reagimit të duhur institucional ndikon në krijimin e një perceptimi se problemet e sigurisë së qytetarëve nuk po trajtohen me seriozitetin e nevojshëm. 

Presheva ka nevojë për siguri, drejtësi dhe përgjegjësi institucionale. Qytetarët e saj meritojnë të jetojnë të qetë dhe të ndihen të mbrojtur. 

Siguria në Preshevë, heshtja institucionale dhe dilemat mbi përgjegjësinë politike 

Thuhet se policia nuk ka vepruar në mënyrë efikase dhe se reagimi institucional ndaj rasteve të fundit kriminale ka qenë i pamjaftueshëm. Kjo situatë ka hapur një debat të gjerë në opinionin publik mbi funksionimin e institucioneve të sigurisë, përgjegjësinë politike dhe ndikimin që mund të ketë retorika politike në krijimin e klimës shoqërore në Preshevë. 

Ragmi Mustafa, Ardita Sinani dhe Shaip Kamberi janë figura politike të njohura në skenën publike të Luginës së Preshevës. Kritikat ndaj tyre lidhen me një retorikë politike që kundërshtarët e tyre e vlerësojnë si nacionaliste dhe që, sipas tyre, kontribuon në rritjen e ndjenjës së frikës, pasigurisë dhe polarizimit shoqëror. 

Nga një këndvështrim tjetër, veprimet dhe deklaratat e tyre shpesh interpretohen si përplasje me politikat e Republikës së Serbisë.Megjithatë, shtrohet pyetja pse institucionet shtetërore nuk kanë ndërmarrë masa më të qarta ndaj këtyre përplasjeve politike, ndërsa në raste të tjera ka pasur reagime të menjëhershme ndaj aktorëve të ndryshëm. 

Një nga çështjet më të ndjeshme është mënyra se si janë trajtuar rastet e arrestimit të grupeve kriminale. Kritika që ngrihet është se në disa raste këto veprime janë interpretuar përmes një prizmi politik, duke krijuar një barazvlerësim ndërmjet personave të përfshirë në aktivitete kriminale dhe personave të ndjekur për motive politike. Një barazim i tillë, sipas kësaj pikëpamjeje, rrezikon të dëmtojë dallimin themelor ndërmjet përgjegjësisë penale dhe veprimtarisë politike. 

Në disa raste, edhe çështjet kriminale janë ngritur në nivel ndërkombëtar, duke alarmuar faktorë të ndryshëm ndërkombëtarë.Kjo ka krijuar një perceptim se institucionet e rendit në Serbi mund të kenë vepruar me kujdes të shtuar, duke pasur parasysh edhe procesin e integrimit evropian të Serbisë dhe ndikimin që mund të kenë çështjet e sigurisë dhe të drejtave të njeriut në këtë proces. 

Në këtë kontekst, shtrohen pyetje të rëndësishme politike dhe shoqërore: a janë këto veprime rezultat i strategjive të caktuara politike, ndikimeve të strukturave të ndryshme të sigurisë dhe inteligjencës, apo janë përdorur si mekanizëm mbrojtës përballë kritikave dhe përgjegjësive që lidhen me qeverisjen lokale? 

Një dilemë tjetër që paraqitet në opinion është nëse përplasjet politike dhe retorika e ashpër kanë shërbyer ndonjëherë për të zhvendosur vëmendjen nga problemet konkrete të qeverisjes, përfshirë akuzat për korrupsion dhe keqpërdorim të pushtetit në Komunën e Preshevës. 

Në këtë kuptim, mund të krijohet edhe një perceptim ironik në opinion: “Nuk na ra hajnia, por na ra Serbia.” Kjo shprehje pasqyron një debat më të thellë mbi mënyrën se si disa çështje lokale mund të shndërrohen në përplasje më të gjera politike. 

Pas dërgimit dërgimit Gjykatën e Lartë në Nish për çështjen antikorrupsion, retorika e tij politike u bë më e ashpër, duke e cilësuar qeverinë e Aleksandar Vuçiqit si “regjim diktatorial”.  Partija e ti e voti Vuçiqin po atë kohë nuk ishte pushtet diktarorial. Ky ndryshim në diskursin politik ka nxitur debate mbi raportin ndërmjet qëndrimeve politike, interesave publike dhe kalkulimeve personale e politike. 

Po ashtu, është ngritur çështja e kryetares së Komunës, e cila është liruar në bazë të parimit të oportunitetit nga Prokuroria e Lartë në Nish lidhur me një rast të hetuar. Edhe ky zhvillim ka shkaktuar diskutime në opinion mbi standardet e njëjta të përgjegjësisë dhe trajtimit institucional. 

Ndërkohë, Ragmi Mustafa, si një figurë politike me ndikim në Preshevë dhe me histori të gjatë në skenën politike lokale, është përballur gjithashtu me kritika dhe akuza publike për korrupsion, të cilat ai i ka kundërshtuar. Megjithatë, ajo që ngre shqetësim në opinion është mungesa e reagimit të qartë politik nga këto figura pas grabitjes së rëndë dhe të dhunshme në Preshevë. 

Çështja nuk është vetëm grabitja si akt kriminal, por ndjenja e pasigurisë që po rritet tek qytetarët. Heshtja institucionale dhe mungesa e një reagimi të fuqishëm politik krijojnë shumë pikëpyetje mbi përgjegjësinë publike dhe rolin që duhet të kenë përfaqësuesit politikë në mbrojtjen e interesit të qytetarëve. 

Në fund, pyetja më e rëndësishme që mbetet është: kujt i shërben kjo klimë e pasigurisë, polarizimit dhe mungesës së besimit institucional në Preshevë? 

“Heshtja” e policëve shqiptarë apo margjinalizimi i tyre 

Në bisedat e qytetarëve dhe militantëve të këtyre tre liderëve thuhet se policia nuk veproi. 

Policët shqiptarë janë bërë cak sulmi nga kundërshtarë politikë dhe zëra të ndryshëm. Disa gazetarë në Kosovë, respektivisht në Prishtinë, filluan një luftë psikologjike propagandistike duke i linçuar policët shqiptarë si bashkëpunëtorë të Serbisë dhe duke bërë krahasime me policët e regjimit të Sllobodan Millosheviqit. 

Me këtë rast, krijohet frika se nëse nesër ndërmerret ndonjë veprim më i ashpër ndaj çfarëdo forme të kriminalitetit, ai nuk do të interpretohet si parandalim i krimit dhe mbrojtje e rendit publik, por do të etiketohet si veprim kundër shqiptarëve, duke i paraqitur këta policë si “policë të Serbisë” që po burgosin shqiptarë. 

Në këtë rast nuk mund të anashkalohet dyshimi se kriminaliteti mund të ketë një zanafillë të mirëorganizuar nga qarqe dashakeqëse, të cilat mund të jenë të koordinuara nga qendra të ndryshme politike. 

Për çudi, këto sulme nga disa gazetarë të Prishtinës u bartën edhe në Parlamentin e Beogradit, ku deputeti Slobodan Petroviq, duke sulmuar gjithashtu policët shqiptarë, i paraqiti ata si rrezik për shtetin e Serbisë dhe përmendi edhe pretendimin se disa prej tyre kishin qenë pjesë e UÇPMB-së. 

Kur bëhet një analizë e këtyre zhvillimeve, fakti që disa gazetarë nga Prishtina dhe një deputet nga Beogradi kanë përdorur narrativa të ngjashme, ngre dyshime se përmes luftës psikologjike, propagandës dhe linçimit publik është krijuar një presion i madh mbi policinë shqiptare në Preshevë. 

Ky presion mund të ketë ndikuar që policët të ndihen të kufizuar në veprimet e tyre, duke pasur frikë se çdo ndërhyrje, qoftë ndaj personave kriminalë apo ndaj çdo situate tjetër, mund të përdoret kundër tyre dhe të ndikojë jo vetëm në jetën profesionale, por edhe në sigurinë e tyre dhe të familjeve të tyre. 

Si përfundim, grabitja e këmbimores “Amiri” nuk duhet të shihet vetëm si një organizim i plaçkitësve, por edhe si një ngjarje që ka ekspozuar problemet më të thella të sigurisë, klimës politike dhe përgjegjësisë shoqërore në Preshevë. 

Ky rast u bë një nga rastet më të rënda kriminale që nuk mbahet mend në historinë e Preshevës. Edhe më shqetësuese është heshtja dhe mungesa e reagimit të qytetarëve, sepse sot mund të jetë një këmbimore, ndërsa nesër mund të përballemi me raste edhe më të tmerrshme, që mund të prekin sigurinë e familjeve dhe të fëmijëve tanë. 

Konkluzion: Një alarm i madh për sigurinë e çdo familjeje dhe çdo fëmije në Preshevë 

Grabitja e këmbimores “Amiri” nuk duhet të trajtohet vetëm si një rast i izoluar kriminal. Ajo duhet të shihet si një alarm serioz për gjendjen e sigurisë në Preshevë dhe për pasojat që mund të ketë mungesa e një reagimi të fuqishëm institucional. 

Kur kriminelët krijojnë përshtypjen se mund të veprojnë lirshëm, kur qytetarët heshtin nga frika dhe kur institucionet nuk japin përgjigje të qarta, atëherë rreziku nuk mbetet vetëm te një biznes apo një individ i caktuar. Ai prek çdo familje, çdo prind dhe çdo fëmijë. 

Sot mund të jetë një këmbimore, nesër mund të jetë një shtëpi, një rrugë, një shkollë apo një fëmijë që mund të vihet në rrezik. Njëshoqëri që humb ndjenjën e sigurisë është një shoqëri që fillon të jetojë me frikë dhe pasiguri. 

Prandaj, institucionet kanë përgjegjësi të madhe që të veprojnë me seriozitet, pa ndikime politike dhe pa standarde të dyfishta. Siguria e qytetarëve nuk mund të jetë çështje e interesave politike, por një detyrim themelor i çdo institucioni. 

Presheva nuk mund të lejojë që frika të bëhet pjesë e përditshmërisë së saj. Qytetarët kanë të drejtë të dinë se fëmijët e tyre mund të ecin të sigurt në rrugët e qytetit, se familjet e tyre janë të mbrojtura dhe se ligji vepron njësoj për të gjithë. 

Ky është një moment alarmi: nëse sot nuk kërkohet përgjegjësi dhe nuk ndërmerren masa konkrete, nesër pasojat mund të jenë shumë më të rënda dhe të pakthyeshme. Siguria e fëmijëve dhe e familjeve të Preshevës duhet të jetë mbi çdo interes politik