Sot shënohen 34 vjet nga Referendumi historik i 1 dhe 2 marsit 1992, një nga ngjarjet më të rëndësishme politike për shqiptarët e Lugina e Preshevës, që dëshmoi unitetin dhe vendosmërinë e tyre për të drejta politike dhe kombëtare.

Në rrethana të vështira dhe nën presionin e regjimit të asaj kohe në Jugosllavia, shqiptarët e Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc dolën masivisht në votime, duke u shprehur në mënyrë plebishitare “PËR autonomi politike-territoriale me të drejtë bashkimi me Kosova”.

Organizimi i këtij referendumi u udhëhoq nga figura të njohura të kohës, fillimisht nga Ali Ahmeti, më pas Ibrahim Kadriu dhe Riza Halimi, të cilët dhanë kontribut të çmuar në koordinimin dhe realizimin e kësaj nisme historike.

Në mesazhin e saj përkujtimor, kryetarja theksoi se kjo datë mbetet simbol i guximit, solidaritetit dhe vullnetit të pathyeshëm të shqiptarëve për vetëvendosje, duke shtuar se sakrifica dhe angazhimi i brezave të atëhershëm duhet të shërbejnë si frymëzim për të ardhmen politike dhe institucionale të Luginës.

Referendumi i marsit 1992 vazhdon të mbetet një pikë e rëndësishme reference në historinë moderne të shqiptarëve të kësaj treve dhe në përpjekjet e tyre për barazi dhe të drejta kolektive.