Shkruan: Kujtim Sadriu

A është Ardita Sinani patriote që lëviz në terrene të rrezikshme politike, apo pjesë e një projekti të fshehtë që shërben interesave të dy qeverive?

Rasti i saj ngjall më shumë pyetje se përgjigje – dhe pas çdo buzëqeshjeje diplomatike, duket se fshihet një rrjet ndikimi që prek si Prishtinën, ashtu edhe Beogradin.

Nga kritike e Vuçiqit më e privilegjuara e Beogradit

Dikur një nga zërat më të ashpër kundër politikave të Aleksandër Vuçiqit, Ardita Sinani është kujtuar si një lidere që ngriti zërin për shqiptarët e Luginës së Preshevës.

Por sot, ajo gjendet në një pozitë që i ka hutuar edhe mbështetësit e saj: këshilltare politike e Kryeministrit të Kosovës, Albin Kurti, dhe njëkohësisht e mirëpritur në tryeza e nënshkrime zyrtare me përfaqësues të qeverisë serbe.

Nënshkrimi i marrëveshjes për rregullimin e një parku në Preshevë, ku ajo u prit me respekt nga njerëz të afërt me Vuçiqin e Milan Radojiçiqin, ngriti menjëherë dyshime për një afërsi të papritur me pushtetin që dikur e akuzonte për diskriminim e represion.

PVD-ja – Partia që Beogradi s’e lufton

Në Luginë, shumëkush beson se Beogradi ka gjetur mënyrën më efikase për të menaxhuar popullsinë shqiptare: përmes partive që pranojnë të jenë “të kontrollueshme”.

Burime lokale flasin për një model të qartë – përçarje të spektrit politik shqiptar dhe mbajtje në favor të atyre që ofrojnë qetësi e jo rezistencë.

Në këtë kontekst, Partia për Veprim Demokratik (PVD) e Ardita Sinanit shihet si “projekti i qetësisë” për Beogradin.

Disa e quajnë kompromis politik, të tjerë e shohin si bashkëpunim të heshtur me direktivat e Vuçiqit, ku në emër të stabilitetit, largohet fryma kombëtare dhe promovohet politika e pajtueshme me Serbinë.

Dyshimet për një “urë sekrete” mes Kurtit dhe Vuçiqit

Nëse Sinani është e afërt me Beogradin, pse e emëroi Albin Kurti këshilltare të tij? Kjo pyetje ka ndezur debat edhe në Prishtinë. A është ajo një kanal i heshtur komunikimi ndërmjet dy qeverive, apo një figurë që Prishtina e përdor për të depërtuar më thellë në Luginë?

Në të dyja rastet, tabloja konspirative mbetet e errët. Sepse njëkohësisht të kesh privilegje nga të dyja qeveritë, do të thotë të luash një lojë që pak kush guxon ta kuptojë deri në fund. Një lojë ku kombësia dhe patriotizmi bëhen maska të përkohshme për interesa të mëdha politike.

Nga viktimë në figurë të kontrolluar

Në të kaluarën, Sinani ka rrëfyer për ndalime në kufi, për ndjekje nga inteligjenca serbe dhe trajtime diskriminuese. Por sot, e njëjta Serbi që e survejonte, i hap dyert dhe i jep dritë jeshile për projekte lokale.

Një kthesë që në qarqet analitike njihet si “neutralizim politik” – kur dikush që ka qenë problem, integrohet në sistem për t’u bërë pjesë e tij. Kështu, një figurë e dikurshme opozitare kthehet në faktor të kontrolluar.

Në vend që ta sfidojë pushtetin, ajo bëhet pjesë e tij – në dy shtete njëherësh.

Kush e shkruan këtë skenar?

Nëse ky është një projekt i fshehtë i shërbimeve të Beogradit për të mbajtur ndikimin mbi shqiptarët e Luginës, atëherë suksesi është i dukshëm: tensionet janë ulur, opozita është e dobët dhe Beogradi kontrollon rrjedhën politike përmes “partnerëve të qetë”.

Por nëse, përkundrazi, kjo është një strategji e menduar nga Prishtina për të depërtuar në zemër të institucioneve serbe përmes figurave lokale, atëherë kemi të bëjmë me një lëvizje inteligjente dhe patriotike në prapaskenë.

E vërteta, si zakonisht në Ballkan, qëndron diku mes këtyre dy ekstremeve.

Përfundim: Patriotizëm apo maskim politik?

Rasti i Ardita Sinanit është reflektim i realitetit politik ballkanik – ku kufijtë midis armikut dhe aleatit janë gjithnjë të lëvizshëm.

Ajo mund të jetë një lojtare e zgjuar në një terren të rrezikshëm, por po aq lehtë mund të jetë edhe një hallkë në zinxhirin e kontrollit të dy qeverive.

Në fund, pyetja mbetet e hapur:

A është Ardita Sinani një urë kombëtare që lidh shqiptarët e Luginës me Prishtinën – apo një projekt i përbashkët i Kurtit dhe Vuçiqit për të menaxhuar një territor të ndjeshëm?

Deri sa përgjigjet të dalin, qytetarët e Luginës do të vazhdojnë të jetojnë në hijen e një politike që flet për patriotizëm, por vepron si komplot.

Shkruan Kujtim Sadriu