Në këtë intervistë, z. Edin Zeqiroviq flet hapur dhe me guxim për pozitën e boshnjakëve në Serbi, duke analizuar rrënjët e problemeve politike dhe sociale që i prekin jo vetëm boshnjakët, por edhe të gjithë qytetarët e vendit. Ai vë në pah sfidat e bashkëpunimit mes komuniteteve pakicë dhe institucioneve shtetërore, duke theksuar se ndryshimet e vërteta nuk mund të jenë të pjesshme apo kozmetike — ose janë gjithëpërfshirëse, ose thjesht nuk janë. Përmes një vizioni të qartë për një Serbi të së ardhmes, ai bën thirrje për një platformë të re politike dhe shoqërore, të bazuar në barazi dhe drejtësi për të gjithë qytetarët. Kjo intervistë nuk është vetëm një pasqyrim i realitetit aktual, por edhe një thirrje për veprim dhe bashkëpunim.

A1 info: Si e shihni ju, si pjesë e pakicës boshnjake, gjendjen e tanishme politike në Serbi?

Edin: Vetë fakti që ne duhet të identifikohemi si “pakicë boshnjake” dhe jo thjesht si qytetarë të Serbisë, flet shumë për kompleksitetin dhe pabarazinë e situatës këtu. Boshnjakët në Sanxhak janë një popull autokton, i pranishëm në këto troje për më shumë se një mijë vjet.

Kjo gjendje është rezultat i politikave shkatërruese të trashëguara nga vitet ’80 dhe ‘90, të mbështetura në nacionalizëm, racizëm dhe ksenofobi. Këto politika kanë lënë pasoja të rënda, jo vetëm për boshnjakët, por për të gjitha kombet e Ballkanit. Ajo që shohim sot është një mundësi për ta thyer këtë qasje të gabuar dhe për të ndërtuar një platformë të re politike, të bazuar në barazi dhe liri për të gjithë qytetarët e Serbisë.

Shpresoj që kjo pakënaqësi e përgjithshme që po shohim në Serbi të nxjerrë në pah forcat progresive, të cilat do të luftojnë për një Serbi të shekullit XXI — të drejtë, të barabartë dhe të lirë.

A1 info: Disa përfaqësues të komunitetit boshnjak janë pjesë e qeverisë aktuale, ndërkohë që qytetarët po protestojnë nëpër gjithë Serbinë. Si e komentoni këtë paradoks?

Edin: Kjo nuk është e re. Këto janë politika të vjetra të Beogradit, ku në vend që t’u jepet hapësirë përfaqësuesve të vërtetë të komuniteteve, zgjidhen individë që i shërbejnë pushtetit.

Nëse ndryshimet që kërkojmë nuk përfshijnë të drejtat e boshnjakëve dhe të gjitha pakicave të tjera, ato do të jenë vetëm kozmetike dhe nuk do të sjellin përmirësim real.

Këta “përfaqësues boshnjakë” shpesh përpiqen të na bindin që ne nuk duhet të marrim pjesë në protestat e qytetarëve, duke thënë se këto janë çështje të popullit serb. Kjo qasje jo vetëm që është e gabuar, por edhe e rrezikshme, sepse e lë komunitetin boshnjak në margjinat e shoqërisë për dekada të tëra.

Këtë javë, intervistë ekskluzive me Edin Zeqiroviqin — bashkëpunëtorin e ngushtë të rahmetli Myftiut Muamer Zukorliq dhe zërin autentik të Novi Pazarit. Diskutojmë situatën shoqërore dhe politike të pakicës boshnjake në Sanxhak dhe rolin e tyre në realitetin e sotëm politik të Serbisë.

A1 info: A mendoni se boshnjakët janë të përfaqësuar siç duhet në institucionet shtetërore?

Edin: Në dukje, po — kemi ministra boshnjakë dhe përfaqësues në institucione. Por në realitet, kjo është vetëm një fasadë.

Mjafton të shohim statistikat: shkallën e lartë të papunësisë në Sanxhak, mungesën e investimeve dhe gjendjen e infrastrukturës. Edhe pse kemi ministra, në Novi Pazar nuk kemi as një zjarrfikës boshnjak. Kjo tregon qartë se prania jonë në institucione nuk ka ndikuar në përmirësimin e jetës së qytetarëve të thjeshtë.

A1 info: Si ndikon situata politike e Serbisë në jetën e përditshme të boshnjakëve në Sanxhak?

Edin: Kjo situatë vetëm sa e përforcon realitetin e hidhur që ne përjetojmë çdo ditë. Në njërën anë, përballemi me neglizhencën e shtetit, ndërsa në anën tjetër, me përfaqësues politikë që nuk mbrojnë interesat tona, por ato të Beogradit.

Protestat dhe pakënaqësia që po shfaqet në Serbi kanë ndihmuar disi në thyerjen e frikës dhe heshtjes shumëvjeçare. Të rinjtë po e kuptojnë se duhet të jenë pjesë e ndryshimeve dhe të luftojnë për një të ardhme më të mirë.

A1 info: A mendoni se protestat në gjithë Serbinë mund të sjellin ndryshime pozitive edhe për pakicat, përfshirë boshnjakët?

Edin: Nëse këto protesta sjellin ndryshime vetëm për shumicën serbe dhe lënë pakicat anash, atëherë ato nuk do të jenë ndryshime të vërteta.

Një shtet nuk mund të jetë i shëndetshëm nëse qendra përparon, ndërsa periferia vuan. Çdo ndryshim i qëndrueshëm duhet të përfshijë të gjithë qytetarët, pavarësisht përkatësisë etnike.

A1 info: Si e shihni të ardhmen e marrëdhënieve mes komunitetit boshnjak dhe institucioneve shtetërore në klimën aktuale politike?

Edin: Nëse gjithçka mbetet siç është tani, marrëdhëniet do të mbeten të bazuara në servilizëm dhe interesa personale.

Por, nëse ndodh një ndryshim i vërtetë, atëherë shoh boshnjakët si qytetarë të barabartë të Serbisë, që nuk varen nga lojaliteti ndaj pushtetit, por nga aftësitë dhe puna e tyre.

E ardhmja jonë qëndron në ndërtimin e një bashkëpunimi të ndershëm, të sinqertë dhe të drejtë me shtetin. Vetëm kështu mund të krijojmë një shoqëri ku të gjithë ndihen të përfshirë dhe të respektuar.

Faleminderit z. Edin Zeqiroviq që ndatë kohën dhe mendimet tuaja me ne. Vlerësojmë sinqeritetin dhe analizën tuaj të thellë mbi situatën e komunitetit boshnjak në Sanxhak dhe zhvillimet politike në Serbi. Kjo bisedë na ndihmon të kuptojmë më mirë realitetin dhe sfidat me të cilat përballeni. Ju faleminderit edhe një herë për këtë intervistë të vlefshme!

Qëndroni me ne për intervistën e plotë këtë javë në A1 Info!