NJË HULUMTIM NGA TERRENI

Hulumtim mbi keqpërdorimin e buxhetit dhe nevojën për reformë në institucionet lokale

Sipas një hulumtimi të bërë, është evidentuar një prej rasteve ku një punonjës, në cilësinë e inspektorit, për 15 vite nuk ka hapur asnjë procesverbal apo nuk ka ndërmarrë asnjë veprim konkret lidhur me detyrat e tij. Puna e tij ka konsistuar vetëm në paraqitjen fizike nga ora 07:00 deri në 15:00, pa ofruar asnjë shërbim për qytetarët. Kjo sjellje nuk ka qenë në funksion të interesit publik, por një barrë për buxhetin komunal.

Ky punonjës ka marrë një pagë bruto prej rreth 1,200 euro në muaj. Duke llogaritur këtë shumë për një periudhë 15-vjeçare, kostoja e tij për buxhetin ka arritur në 216,000 euro — një shumë e shpenzuar pa asnjë kontribut konkret për komunitetin.

Po ashtu, është vënë re se:
• Një Organizatë Komunale Funksionale (O..) ka 12 vende pune, ndërkohë që puna mund të kryhet lehtësisht nga vetëm 3 persona. Paga mesatare për 9 punonjës të panevojshëm është rreth 1,000 euro në muaj. Për një periudhë 10-vjeçare, kjo i kushton komunës 1,080,000 euro.
• Një tjetër institucion ka 5 punonjës të panevojshëm me paga bruto prej 1,400 euro në muaj. Për 10 vite, kjo arrin në 840,000 euro të shpenzuara nga buxheti, pa efekt të drejtpërdrejtë për shoqërinë.

Kostoja totale për këto raste për vetëm 18 puntorë parazitë:
• Inspektori për 15 vite: 216,000 euro
• OKF për 9 punonjës për 10 vite: 1,080,000 euro
• Institucioni me 5 punonjës për 10 vite: 840,000 euro

➡️ Shuma totale: 2,136,000 euro të shpërdoruara për pozita që nuk sjellin asnjë përfitim për komunitetin.

Pse ndodh kjo?

Kjo situatë rrjedh nga një kulturë e rrënjosur ku spektri politik lokal shpesh synon kapjen e pushtetit për përfitime personale, duke emëruar njerëz në pozita të panevojshme për interesa partiake, klanore dhe familjare.

A është qëllimi që njerëzit të mbeten pa punë?

Absolutisht jo! Qëllimi nuk është të mbyllen vendet e punës në mënyrë arbitrare, por të mbyllen ato pozita që nuk kanë ndikim pozitiv në shoqëri dhe në vend të tyre të krijohen vende të reja pune që kontribuojnë në zhvillimin e komunitetit — vende pune në shëndetësi, arsim, infrastrukturë dhe shërbime sociale.

Rrënimi i një shoqërie shpesh vjen nga keqmenaxhimi dhe abuzimi i pushtetit lokal, duke u përqendruar në matematikën e posteve, klientelizmin dhe nepotizmin. Si rezultat, përfitimi publik lë në hije, ndërsa qytetarët mbeten viktima të një sistemi të korruptuar. Vetëm përmes reformave të mirëfillta dhe prioritizimit të nevojave të qytetarëve, mund të ndërtohet një e ardhme më e drejtë dhe më funksionale për të gjithë.

Sipas të dhënave të Qendrës për Hulumtim dhe Monitorim, ka individë të tjerë që vazhdojnë të “parazitojnë” në institucione të ndryshme publike, duke qenë një barrë e rëndë për buxhetin e Komunës.

Fatkeqësisht, asnjë nga pushtetarët, në asnjë rast dhe në asnjë mënyrë, nuk është marrë seriozisht me hulumtime në terren për të zbuluar dhe adresuar këto praktika.

Mungesa e përgjegjësisë është e dukshme — askush nuk i jep llogari askujt dhe mbikëqyrja, që duhet të jetë standard ligjor, është inekzistente. Kjo ndodh sepse qëllimi i shefave dhe udhëheqësve politikë duket se nuk është mirëqenia e qytetarëve, por ruajtja e mbështetjes elektorale me çdo kusht.

Në shumë raste, ata shmangin çdo përballje ose masë disiplinore ndaj atyre që nuk kontribuojnë, vetëm për të mos humbur votat, duke synuar ta mbajnë pushtetin sa më gjatë — shpesh për interesat personale dhe përfitimet e ngushta të rrethit të tyre politik.

Kjo tregon qartë se buxheti nuk është problemi kryesor — problemi është menaxhimi i tij. Me largimin e individëve parazitë dhe ndërprerjen e këtyre praktikave të dëmshme, mund të krijohet hapësirë për:
• Përgatitjen e stafit profesional që do t’i shërbejë qytetarëve me përkushtim.
• Investimin në objekte dhe shërbime të nevojshme për komunitetin.

Nëse këto para do të shfrytëzoheshin me ndershmëri, sot do të kishim institucione më të forta dhe një shoqëri më të mirë. Prandaj, zgjidhja nuk qëndron në mbylljen e institucioneve, por në pastrimin e tyre nga abuzuesit dhe ndërtimin e një administrate që punon për të mirën e përgjithshme.