4 KORRIKU-DITA E PAVARËSISË SË SHBA-SË
Pavarësia e Shteteve të Bashkuara të Amerikës nuk erdhi brenda një nate, por ishte kulmimi i një procesi të gjatë tensionesh, luftërash dhe guximi politik.
Ja kronologjia dhe historiku i plotë se si lindi kjo festë që njohim sot:
1. Rrënjët e Konfliktit: “Pa përfaqësim, s’ka taksa!”
Në mesin e shekullit të 18-të, Britania e Madhe kishte 13 koloni në Amerikën e Veriut. Pas Luftës Shtatëvjeçare kundër Francës, qeveria britanike u zhyt në borxhe të mëdha. Për të nxjerrë paratë, Londra filloi të vendoste taksa të rënda mbi kolonitë amerikane (për çajin, letrën, sheqerin etj.).
Kolonët u nxehën sepse ata paguanin taksa, por nuk kishin asnjë përfaqësues në Parlamentin e Londrës. Kjo lindi slloganin e famshëm: “No taxation without representation” (Jo taksa pa përfaqësim).
2. Shpërthimi i Luftës (1775)
Tensionet u përshkallëzuan në përleshje të dhunshme (siç ishte “Partia e Çajit në Boston” ku kolonët hodhën çajin britanik në det). Në prill 1775, krisën armët e para në betejat e Lexington dhe Concord. Lufta Revolucionare Amerikane kishte filluar zyrtarisht, me George Washington-in në krye të ushtrisë kolone.
3. Viti i Kthesës: 1776 dhe Thomas Jefferson
Në fillim, kolonët donin thjesht të drejta më të mira nga mbreti britanik, George III. Por, me kalimin e muajve, ideja e shkëputjes së plotë mori hov.
Në qershor 1776, Kongresi Kontinental (parlamenti i kolonive) mblodhi një komitet prej pesë personash për të shkruar një deklaratë zyrtare të ndarjes. Barra kryesore e shkrimit i ra Thomas Jefferson-it, një avokat 33-vjeçar nga Virxhinia, i njohur për penën e tij të artë.
4. 2 Korrik vs. 4 Korrik
Këtu ka një detaj interesant historik:
-
Më 2 korrik 1776, Kongresi votoi pro rezolutës për t’u ndarë nga Britania. (John Adams mendonte se 2 korriku do të festohej përgjithmonë si dita e madhe).
-
Më 4 korrik 1776, Kongresi miratoi zyrtarisht tekstin përfundimtar të dokumentit që quhej Deklarata e Pavarësisë. Prandaj kjo datë mbeti në histori.
Fjalët që ndryshuan botën: Në Deklaratë, Jefferson shkroi fjalët që u kthyen në shtyllën e demokracisë moderne: “Ne i konsiderojmë këto të vërteta si të vetëkuptueshme: që të gjithë njerëzit janë krijuar të barabartë, që ata janë pajisur nga Krijuesi i tyre me disa të drejta të patjetërsueshme, ndër të cilat janë Jeta, Liria dhe kërkimi i Lumturisë.”
Si u kthye në festë kombëtare?
-
1777 (Festimi i parë): Më 4 korrik 1777, në Filadelfia, pavarësia u festua me 13 të shtëna rrethesh (për secilën koloni), darka zyrtare, parada dhe fishekzjarrë – duke vendosur traditën që vazhdon edhe sot.
-
1870: Kongresi Amerikan e shpalli 4 Korrikun një festë zyrtare shtetërore (pa pagesë për punonjësit federalë).
-
1938: U kthye në festë zyrtare të paguar për të gjithë punonjësit federalë, ashtu siç është sot.
Sot, 4 Korriku për amerikanët është simbol i patriotizmit, fillimit të verës dhe bashkimit familjar.
a1info